પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ‘વૃદ્ધિ અને મહત્ત્વાકાંક્ષી અર્થતંત્ર માટે ધિરાણ’ વિષય પર પોસ્ટ-બજેટ વેબિનારને સંબોધન કર્યું હતું. પ્રધાનમંત્રી દ્વારા સંબોધિત આ પ્રકારનો દસમો પોસ્ટ-બજેટ વેબિનાર છે.
શરૂઆતમાં પ્રધાનમંત્રીએ આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસની શુભેચ્છા પાઠવી અને નોંધ્યું કે ભારતમાં એક મહિલા નાણામંત્રી છે જેમણે આટલું પ્રગતિશીલ બજેટ આપ્યું છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે એક સદીમાં એક વખતની મહામારી બાદ ભારતીય અર્થતંત્ર ફરી એકવાર ગતિ પકડી રહ્યું છે અને આ આપણા આર્થિક નિર્ણયો અને અર્થતંત્રના મજબૂત પાયાનું પ્રતિબિંબ છે. તેમણે કહ્યું કે સરકારે આ બજેટમાં ઉચ્ચ વૃદ્ધિની ગતિ જાળવી રાખવા માટે ઘણાં પગલાં લીધાં છે. “વિદેશી મૂડીના પ્રવાહને પ્રોત્સાહિત કરીને, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રોકાણ પર ટેક્સ ઘટાડીને, NIIF, ગિફ્ટ સિટી, નવી DFIs જેવી સંસ્થાઓ બનાવીને, અમે નાણાકીય અને આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે”, તેમણે કહ્યું. “નાણામાં ડિજિટલ ટેકનોલોજીના વ્યાપક ઉપયોગ માટે દેશની પ્રતિબદ્ધતા હવે આગલા સ્તરે પહોંચી રહી છે. 75 જિલ્લાઓમાં 75 ડિજિટલ બેન્કિંગ યુનિટ્સ હોય કે સેન્ટ્રલ બેન્ક ડિજિટલ કરન્સી (CBDCs) હોય, તે આપણા વિઝનને પ્રતિબિંબિત કરે છે”, એમ તેમણે ઉમેર્યું.
આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનનો ઉલ્લેખ કરતાં, પ્રધાનમંત્રીએ સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સને ધિરાણ આપવાના વિવિધ મોડલની શોધ કરીને અન્ય દેશો પર નિર્ભરતા ઘટાડવાની રીતો પર વિચાર કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. આવા જ એક પગલા તરીકે તેમણે પીએમ ગતિશક્તિ નેશનલ માસ્ટરપ્લાનનું ઉદાહરણ આપ્યું.
દેશના સંતુલિત વિકાસની દિશામાં, પ્રધાનમંત્રીએ મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લાઓ કાર્યક્રમ અથવા પૂર્વ ભારત અને ઉત્તર પૂર્વના વિકાસ જેવી યોજનાઓની પ્રાથમિકતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારતની આકાંક્ષાઓ અને MSMEની તાકાત વચ્ચેની કડી પર ભાર મૂક્યો હતો. “અમે ઘણા મૂળભૂત સુધારા કર્યા છે અને MSME ને મજબૂત કરવા નવી યોજનાઓ બનાવી છે. આ સુધારાઓની સફળતા તેમના ધિરાણને મજબૂત કરવા પર આધારિત છે”, એમ તેમણે કહ્યું.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી દેશ ફિનટેક, એગ્રીટેક, મેડીટેક અને કૌશલ્ય વિકાસ જેવા ક્ષેત્રોમાં આગળ નહીં વધે ત્યાં સુધી ઉદ્યોગ 4.0 શક્ય નથી. આવા ક્ષેત્રોમાં નાણાકીય સંસ્થાઓની મદદ ભારતને ઉદ્યોગ 4.0માં નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે, એમ પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ એવા ક્ષેત્રો શોધવાના વિઝન વિશે વિસ્તૃત વાત કરી કે જ્યાં ભારત ટોચના 3 દેશોમાં સ્થાન મેળવી શકે. તેમણે પૂછ્યું કે શું ભારત બાંધકામ, સ્ટાર્ટઅપ્સ, તાજેતરમાં ડ્રોન, અવકાશ અને જિયો-સ્પેશિયલ ડેટા જેવા ક્ષેત્રોમાં ટોચના 3 દેશોમાં ઉભરી શકે છે. આ માટે તેમણે કહ્યું કે, આપણા ઉદ્યોગ અને સ્ટાર્ટ અપને નાણાકીય ક્ષેત્રનો સંપૂર્ણ સહયોગ મળે તે જરૂરી છે. સ્ટાર્ટઅપ્સમાં ઉદ્યોગસાહસિકતા, નવીનતા અને નવા બજારોની શોધનું વિસ્તરણ ત્યારે જ થશે જ્યારે તેમને નાણાં પૂરાં પાડનારાઓમાં ભવિષ્યના આ વિચારોની ઊંડી સમજ હશે. “આપણા ફાઇનાન્સિંગ સેક્ટરે પણ નવીન ધિરાણ અને નવા ભવિષ્યવાદી વિચારો અને પહેલોના ટકાઉ જોખમ સંચાલન પર વિચાર કરવો પડશે”, એમ શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતીય અર્થતંત્રનો મોટો આધાર ગ્રામીણ અર્થતંત્ર છે. સરકાર SHG, કિશાન ક્રેડિટ કાર્ડ, ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો અને સામાન્ય સેવા કેન્દ્રોને મજબૂત કરવા જેવા પગલાં લઈ રહી છે. તેમણે સભાને ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને તેમની નીતિઓના કેન્દ્રમાં રાખવા જણાવ્યું હતું.
તેમણે કહ્યું કે ભારતની આકાંક્ષાઓ કુદરતી ખેતી અને જૈવિક ખેતી સાથે પણ જોડાયેલી છે. “જો કોઈ તેમનામાં નવું કામ કરવા માટે આગળ આવે છે, તો તે વિચારવું જરૂરી છે કે અમારી નાણાકીય સંસ્થાઓ તેને કેવી રીતે મદદ કરી શકે”, એમ તેમણે ઉમેર્યું.
આરોગ્ય ક્ષેત્રે કામ અને રોકાણનો ઉલ્લેખ કરતાં, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તબીબી શિક્ષણ સંબંધિત પડકારોનો સામનો કરવા માટે, વધુને વધુ તબીબી સંસ્થાઓ હોવી મહત્વપૂર્ણ છે. “શું આપણી નાણાકીય સંસ્થાઓ અને બેંકો તેમના વ્યવસાય આયોજનમાં આને પ્રાથમિકતા આપી શકે છે”, એમ પ્રધાનમંત્રીએ પૂછ્યું.
પ્રધાનમંત્રીએ બજેટના પર્યાવરણીય અને પર્યાવરણીય પરિમાણને સ્પર્શ કર્યો. તેમણે 2070 સુધીમાં ભારતના નેટ-ઝીરોના લક્ષ્યનો પુનરોચ્ચાર કર્યો અને કહ્યું કે આ દિશામાં કામ શરૂ થઈ ગયું છે. “આ કામોને વેગ આપવા માટે, પર્યાવરણને અનુકૂળ પ્રોજેક્ટ્સને વેગ આપવો જરૂરી છે. ગ્રીન ફાઇનાન્સિંગ અને આવા નવા પાસાઓનો અભ્યાસ અને અમલીકરણ એ આજના સમયની જરૂરિયાત છે”, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું.