પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ફ્રાન્સના પેરિસમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પેસ સમિટને સંબોધિત કરી

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા ફ્રાન્સના પેરિસમાં યોજાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પેસ સમિટને સંબોધિત કરી હતી. પ્રધાનમંત્રીએ સમયસર પહેલ કરવા અને ભવ્ય આમંત્રણ આપવા બદલ રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોનનો આભાર માન્યો હતો. તેમણે આ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદમાં ભાગ લેવા બદલ ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. “પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પેસ સમિટનો હિસ્સો બનીને મને આનંદ થાય છે,” શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.

બ્રહ્માંડ પ્રત્યે માનવતાના કાયમી આકર્ષણ પર પ્રકાશ ફેંકતા, પ્રધાનમંત્રીએ અવલોકન કર્યું કે અંતરીક્ષે સદીઓથી માનવ કલ્પનાને પ્રેરણા આપી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ સરહદ હવે હવામાન અને પાકથી લઈને મહાસાગરો અને સમુદાયો સુધી, પૃથ્વી પરના રોજિંદા જીવનને આકાર આપે છે. “અંતરીક્ષનું વચન અનંત છે, અને આપણી જવાબદારી સામૂહિક છે,” શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.

અવકાશના પર્યાવરણની વધતી જતી જટિલતાને સંબોધતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઓર્બિટ્સ (કક્ષાઓ) વધુ ગીચ બની રહી છે, ટેક્નોલોજી વધુ શક્તિશાળી બની રહી છે અને સહભાગીઓ વધુ સંખ્યામાં વધી રહ્યા છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક ભાગીદારીએ ટૂંકા ગાળાના લાભો કરતાં લાંબા ગાળાના ટકાઉપણાને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. “આપણી પસંદગીઓ સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ: સંઘર્ષ કરતાં સહયોગ, ટૂંકા ગાળાના લાભ કરતાં ટકાઉપણું, અને બાકાત રાખવા કરતાં સમાવેશ,” શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું.

ભારતના દાર્શનિક દ્રષ્ટિકોણને બાહ્ય અંતરીક્ષ સાથે જોડતા, પ્રધાનમંત્રીએ નિર્દેશ કર્યો કે દેશનો અભિગમ વસુધૈવ કુટુંબકમની ભાવનામાં દ્રઢપણે રહેલો છે, જેનો અર્થ છે એક પૃથ્વી, એક પરિવાર, એક ભવિષ્ય. તેમણે એક સુરક્ષિત ડોમેન સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ એકીકૃત ભાવના આપણા ગ્રહથી આગળ વધે તેવી હિમાયત કરી હતી. “અમે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા, સંવાદ અને બહુપક્ષીય સહયોગમાં સ્થાપિત, સુરક્ષિત, સલામત, શાંતિપૂર્ણ અને ટકાઉ સ્પેસ ડોમેનનું સમર્થન કરીએ છીએ,” શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી.

પારદર્શક સંશોધનના મહત્વ પર ભાર મૂકતાં, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારતની અવકાશયાત્રા સર્વજન હિતના સિદ્ધાંતને સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે નોંધ્યું કે વૈશ્વિક પ્રગતિ માટે માહિતીનું નૈતિક રીતે આદાન-પ્રદાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું, “વૈજ્ઞાનિક ડેટાનો ઉપયોગ જનહિત માટે થવો જોઈએ અને તેમાં પારદર્શિતા તથા પ્રમાણિકતા જળવાઈ રહેવી જોઈએ.”

દેશના એરોસ્પેસ સાહસના નોંધપાત્ર માર્ગને રેખાંકિત કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ હવામાનની આગાહી, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને નેવિગેશન માટે સેટેલાઇટ ટેક્નોલોજીના વ્યવહારુ લાભો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ અદ્યતન ક્ષમતાઓ ખેડૂતો અને માછીમારો સહિતના ગ્રાસરૂટ (તળિયાના) સમુદાયોને સીધી રીતે સેવા આપે છે. “ઈસરો (ISRO), જે આ પ્રવાસના હૃદયસ્થાને છે, તેણે તેની શ્રેષ્ઠતા અને ખર્ચ-અસરકારક મિશનો માટે વૈશ્વિક પ્રશંસા મેળવી છે,” શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.

લોન્ચ સેવાઓમાં ભારતના સહયોગી આંતરરાષ્ટ્રીય યોગદાનની વિગતો આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્થાનિક રોકેટ બોર્ડ પર 34 દેશોમાંથી 430થી વધુ પેલોડ્સના સફળ તૈનાતી પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે આ સહકારી વૈજ્ઞાનિક પ્રયાસોની વ્યાપક વૈશ્વિક ઉપયોગિતા પર ભાર મૂક્યો હતો. “ઈસરો (ISRO) ની ટેક્નોલોજી અને ભાગીદારી માત્ર ભારત માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે સેવા આપે છે,” શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.

આ સંસ્થાકીય સફળતાનો શ્રેય દેશની અવિરત માનવ મૂડીને આપતા, પ્રધાનમંત્રીએ ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો, એન્જિનિયરો અને ટેકનિશિયનોની પેઢીઓના સમર્પણ અને સખત પરિશ્રમને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી. તેમણે પ્રશંસા કરી કે કેવી રીતે તેમના અથાક પ્રયાસોએ સ્પેસફેરિંગ (અંતરીક્ષમાં કાર્યરત) રાષ્ટ્રો વચ્ચે ગૌરવભર્યું સ્થાન સુરક્ષિત કર્યું છે. “દિવસ અને રાત કામ કરીને, તેમણે મિશન દર મિશન, સફળતા દર સફળતા, ઈસરો (ISRO) ની વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠા બનાવી છે,” શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી.

પ્લેનેટરી સાયન્સ (ગ્રહ વિજ્ઞાન) માં સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિઓને યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ ઉલ્લેખ કર્યો કે આદિત્ય-L1 હાલમાં સૂર્યના રહસ્યો ખોલી રહ્યું છે, જ્યારે ગયા વર્ષે એક ભારતીય અક્ષરયાત્રી (એસ્ટ્રોનોટ) એ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પેસ સ્ટેશનની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે ગર્વથી ઐતિહાસિક ચંદ્ર લેન્ડિંગને યાદ કર્યું જેણે નવો વૈશ્વિક બેંચમાર્ક સ્થાપિત કર્યો હતો. “ચંદ્રયાન-3 એ ભારતને ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ નજીક લેન્ડ કરનાર પ્રથમ રાષ્ટ્ર બનાવ્યું,” શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય રોડમેપ માટે મહત્વાકાંક્ષી ભવિષ્યવાદી લક્ષ્યાંકોની રૂપરેખા આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ 2035 સુધીમાં સ્વદેશી સ્પેસ સ્ટેશન સ્થાપિત કરવાની અને 2040 સુધીમાં ચંદ્ર પર એસ્ટ્રોનોટ મોકલવાની યોજનાઓની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે જાળવી રાખ્યું કે આ લાંબા ગાળાના પ્રયાસો એકમાત્ર, સર્વોપરી હેતુ દ્વારા સંચાલિત છે. “આ તમામ પ્રયાસોમાં, અમારો માર્ગદર્શક સિદ્ધાંત સ્પષ્ટ રહ્યો છે: તેમના લાભો સમગ્ર માનવતા સુધી પહોંચવા જોઈએ,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

સ્થાનિક વ્યાપારી ઇકોસિસ્ટમના ઝડપી વિકાસનું વર્ણન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ અવલોકન કર્યું કે ભારતનું ખાનગી સ્પેસ ક્ષેત્ર સંસ્થાકીય એજન્સીઓની સાથે મોટા પાયે વધી રહ્યું છે. તેમણે ઉભરતા સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સ્થાપિત સંસ્થાઓ વચ્ચે રચાતા ગતિશીલ તાલમેલનો સ્વીકાર કર્યો હતો. “ઉદ્યોગ સાહસિકતાની ઊર્જા ઈસરો (ISRO) ની શ્રેષ્ઠતા સાથે જોડાઈ રહી છે,” શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું.

લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા દ્વિપક્ષીય સંબંધોને મૂલ્ય આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ યાદ કર્યું કે 1960ના દાયકામાં થુમ્બા ખાતે ભારતીય સ્પેસ પ્રોગ્રામની સ્થાપના થઈ ત્યારથી ફ્રાન્સ એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર રહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે વર્તમાન સંયુક્ત પહેલો ઉચ્ચ સ્તરીય સંશોધનને પ્રત્યક્ષ સામાજિક લાભો સાથે સફળતાપૂર્વક જોડે છે. “આજે, અમારો સહયોગ પૃથ્વીના અવલોકન અને અદ્યતન ટેક્નોલોજીઓ સુધી વિસ્તરેલો છે, જે વૈજ્ઞાનિક શ્રેષ્ઠતાને માનવીય હેતુ સાથે જોડે છે,” શ્રી મોદીએ પુષ્ટિ કરી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારોને ખુલ્લું આમંત્રણ આપતાં, પ્રધાનમંત્રીએ વૈશ્વિક સમુદાયને આગામી અવકાશ સંશોધન મિશનોમાં ભાગ લેવા આહ્વાન કર્યું. તેમણે વિશ્વભરના ભાગીદારોને અવકાશ સંશોધનના નવા યુગમાં નવી સિદ્ધિઓ હાંસલ કરવા માટે ભારત સાથે સહકાર આપવા આવકાર્યા. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું, “ભારતની આગામી અવકાશયાત્રામાં ફ્રાન્સ અને સમગ્ર વિશ્વને સહયાત્રીઓ બનવા માટે અમે આમંત્રણ આપીએ છીએ.”

તેમના વીડિયો સંબોધનનું સમાપન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સમિટના તમામ પ્રતિષ્ઠિત સહભાગીઓને શુભેચ્છા પાઠવી હતી. તેમણે વૈશ્વિક સમુદાયને સહયોગી અન્વેષણ અને નવીનતા દ્વારા ખગોળીય વાતાવરણનું રક્ષણ કરવા માટે વિનંતી કરી હતી. “પેરિસમાં સ્પેસ સમિટ એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપે: આપણે સાથે મળીને અન્વેષણ કરીશું, સાથે મળીને નવીનતા કરીશું અને સમગ્ર માનવતા માટે તથા આવનારી પેઢીઓ માટે સાથે મળીને અંતરીક્ષનું રક્ષણ કરીશું,” શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.