પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે દિલ્હીમાં ‘વાણિજ્ય ભવન’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું અને નિર્યાત પોર્ટલનું લોકાર્પણ કર્યું. કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલ, શ્રી સોમ પ્રકાશ અને શ્રીમતી અનુપ્રિયા પટેલ આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
સભાને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે આજે નવા ભારતમાં નાગરિક-કેન્દ્રીત શાસનની સફરની દિશામાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે જેના પર દેશ છેલ્લા 8 વર્ષથી આગળ વધી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે દેશને એક નવી અને આધુનિક વ્યાપારી ઇમારત તેમજ નિકાસ પોર્ટલ, એક ભૌતિક અને અન્ય ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ભેટ મળી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું કે આજે દેશના પ્રથમ ઉદ્યોગ મંત્રી ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીની પુણ્યતિથિ પણ છે. “તેમની નીતિઓ, નિર્ણયો, સંકલ્પો અને તેમની પરિપૂર્ણતા સ્વતંત્ર ભારતને દિશા આપવા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હતી. આજે દેશ તેમને નમ્ર શ્રદ્ધાંજલિ આપી રહ્યો છે”, એમ તેમણે કહ્યું.
મંત્રાલયના નવા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઉલ્લેખ કરતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે આ સમય છે કે બિઝનેસ કરવાની સરળતાના સંકલ્પને રિન્યૂ કરવાનો અને તેના દ્વારા પણ ઈઝ ઓફ લિવિંગને શક્ય બનાવવાનો. તેમણે કહ્યું કે પહોંચની સરળતા એ બંને વચ્ચેની કડી છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર સાથે વાતચીત કરવામાં કોઈ અડચણ ન હોવી જોઈએ અને સરકારને સરળતા સાથે સુલભ બનાવવી એ સરકારની મુખ્ય પ્રાથમિકતા છે. આ વિઝન સરકારની નીતિઓમાં સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત થાય છે, એમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.
તાજેતરના ભૂતકાળના ઘણા ઉદાહરણોનો ઉલ્લેખ કરતાં, પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નવા ભારતના નવા કાર્ય સંસ્કૃતિમાં, પૂર્ણ થવાની તારીખ એ એસઓપીનો ભાગ છે અને તેનું સખતપણે પાલન કરવામાં આવે છે. તેમણે ટીપ્પણી કરી હતી કે જ્યારે સરકારના પ્રોજેક્ટ વર્ષો સુધી અટકતા નથી અને સમયસર પૂર્ણ થાય છે, તેવી જ રીતે, સરકારની યોજનાઓ તેમના લક્ષ્યો સુધી પહોંચે છે, ત્યારે જ દેશના કરદાતાનું સન્માન થાય છે. હવે અમારી પાસે પીએમ ગતિશક્તિ રાષ્ટ્રીય માસ્ટર પ્લાનના રૂપમાં એક આધુનિક પ્લેટફોર્મ પણ છે. તેમણે કહ્યું હતું કે આ વાણિજ્ય ભવન રાષ્ટ્રોની ‘ગતિ શક્તિ’ને આગળ ધપાવશે.
પ્રધાનમંત્રીએ નવા વાણિજ્ય ભવનને આ સમયગાળા દરમિયાન વાણિજ્ય ક્ષેત્રે તેમની સરકારની સિદ્ધિઓના પ્રતીક તરીકે પણ ટાંક્યું હતું. તેમણે યાદ કર્યું કે શિલાન્યાસ સમયે તેમણે વૈશ્વિક ઇનોવેશન ઇન્ડેક્સમાં નવીનતા અને સુધારણાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. આજે ભારત ગ્લોબલ ઈનોવેશન ઈન્ડેક્સમાં 46મા ક્રમે છે અને તેમાં સતત સુધારો થઈ રહ્યો છે. તેમણે તે સમયે બિઝનેસ કરવાની સરળતા સુધારવાની વાત પણ કરી હતી, આજે 32000 થી વધુ બિનજરૂરી અનુપાલન દૂર કરવામાં આવ્યા છે. એ જ રીતે, બિલ્ડિંગના શિલાન્યાસ સમયે GST નવો હતો, આજે દર મહિને 1 લાખ કરોડ GST કલેક્શન સામાન્ય બની ગયું છે. GeMના સંદર્ભમાં, ત્યારે 9 હજાર કરોડ રૂપિયાના ઓર્ડરની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, આજે, પોર્ટલ પર 45 લાખથી વધુ નાના સાહસિકો નોંધાયેલા છે અને 2.25 કરોડથી વધુના ઓર્ડર આપવામાં આવ્યા છે. પ્રધાનમંત્રીએ તે સમયે 120 મોબાઇલ યુનિટ વિશે વાત કરી હતી જે 2014માં માત્ર 2 હતી, આજે આ સંખ્યા 200ને પાર કરી ગઈ છે. આજે ભારતમાં 2300 નોંધાયેલા ફિન-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સ છે, જે 4 વર્ષ પહેલાં 500 હતા. વાણિજ્ય ભવનના શિલાન્યાસ સમયે ભારત દર વર્ષે 8000 સ્ટાર્ટઅપ્સને ઓળખ કરતું હતું, આજે આ સંખ્યા 15000 કરતાં વધુ છે, એમ પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે ગયા વર્ષે, ઐતિહાસિક વૈશ્વિક અવરોધો છતાં, ભારતની નિકાસ કુલ $670 બિલિયન એટલે કે રૂ. 50 લાખ કરોડની રહી હતી. ગયા વર્ષે, દેશે નક્કી કર્યું હતું કે દરેક પડકારો છતાં, તેણે $400 બિલિયન એટલે કે 30 લાખ કરોડની મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસની સીમા પાર કરવાની છે. અમે તેને પાર કરીને $418 બિલિયન એટલે કે 31 લાખ કરોડ રૂપિયાની નિકાસનો નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. “છેલ્લા વર્ષોની આ સફળતાથી પ્રોત્સાહિત થઈને, અમે હવે અમારા નિકાસ લક્ષ્યાંકો વધાર્યા છે અને તેને હાંસલ કરવાના અમારા પ્રયત્નો બમણા કર્યા છે. આ નવા ધ્યેયો હાંસલ કરવા માટે દરેકનો સામૂહિક પ્રયાસ ખૂબ જ જરૂરી છે”. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે માત્ર ટૂંકા ગાળાના જ નહીં પરંતુ લાંબા ગાળાના લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવા જોઈએ.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વેપાર પોર્ટલના વાર્ષિક વિશ્લેષણ માટે NIRYAT – રાષ્ટ્રીય આયાત-નિકાસ તમામ હિતધારકોને વાસ્તવિક સમયનો ડેટા પ્રદાન કરીને સિલોસ તોડવામાં મદદ કરશે. “આ પોર્ટલ પરથી, વિશ્વના 200થી વધુ દેશોમાં નિકાસ કરાયેલા 30થી વધુ કોમોડિટી જૂથો સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ માહિતી ઉપલબ્ધ થશે. આગામી સમયમાં જિલ્લાવાર નિકાસને લગતી માહિતી પણ આના પર ઉપલબ્ધ થશે. આનાથી જિલ્લાઓને નિકાસના મહત્વના કેન્દ્રો તરીકે વિકસાવવાના પ્રયાસોને પણ મજબૂતી મળશે,” એમ પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ વિકાસશીલમાંથી વિકસિત દેશમાં સંક્રમણમાં નિકાસ વધારવાની ભૂમિકાને રેખાંકિત કરી હતી. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે છેલ્લાં આઠ વર્ષમાં ભારત પણ સતત તેની નિકાસમાં વધારો કરી રહ્યું છે અને નિકાસના લક્ષ્યો હાંસલ કરી રહ્યું છે. નિકાસ વધારવા, પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા અને ઉત્પાદનોને નવા બજારોમાં લઈ જવા માટે સારી નીતિઓએ ઘણી મદદ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે આજે સરકારના દરેક મંત્રાલય, દરેક વિભાગ ‘સમગ્ર સરકાર’ અભિગમ સાથે નિકાસ વધારવાને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. MSME મંત્રાલય હોય કે વિદેશ મંત્રાલય, કૃષિ કે વાણિજ્ય મંત્રાલય, બધા એક સમાન લક્ષ્ય માટે સમાન પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. “નવા વિસ્તારોમાંથી નિકાસ વધી રહી છે. ઘણા મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લાઓમાંથી પણ હવે નિકાસ અનેક ગણી વધી છે. કપાસ અને હેન્ડલૂમ ઉત્પાદનોની નિકાસમાં 55 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે કે કેવી રીતે કામ પાયાના સ્તરે થઈ રહ્યું છે”,એ બાબતે પણ તેમણે ધ્યાન દોર્યું.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે વોકલ ફોર લોકલ અભિયાન, ‘એક જિલ્લો, એક ઉત્પાદન’ યોજના દ્વારા સ્થાનિક ઉત્પાદનો પર સરકારના ભારથી પણ નિકાસ વધારવામાં મદદ મળી છે. હવે અમારા ઘણા ઉત્પાદનો વિશ્વના નવા દેશોમાં પ્રથમ વખત નિકાસ કરવામાં આવી રહ્યા છે. “અમારું સ્થાનિક ઝડપથી વૈશ્વિક બની રહ્યું છે”, એમ તેમણે સીતાભોગ મીઠાઈની બહેરીનમાં નિકાસ, નાગાલેન્ડની તાજી કિંગ ચીલી લંડન, આસામની તાજી બર્મીઝ દ્રાક્ષ દુબઈ, તાજા મહુઆ છત્તીસગઢથી ફ્રાન્સ અને કારગીલની ખુમાની દુબઈમાં નિકાસ જેવા ઉદાહરણો ટાંકતા કહ્યું.
તાજેતરમાં લેવાયેલા પગલાંને પુનરાવર્તિત કરતાં પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે “અમે અમારા ખેડૂતો, વણકર અને અમારા પરંપરાગત ઉત્પાદનોને નિકાસ ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડવા માટે GI ટેગિંગ પર પણ મદદ કરી રહ્યા છીએ અને તેના પર ભાર મૂકી રહ્યા છીએ.” તેમણે ગયા વર્ષે UAE અને ઓસ્ટ્રેલિયા સાથેના વેપાર સોદાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને માહિતી આપી હતી કે અન્ય દેશો સાથે પણ ઘણી પ્રગતિ થઈ છે. તેમણે ખૂબ જ પડકારજનક વાતાવરણને ભારત માટે તકોમાં પરિવર્તિત કરવા માટે સખત મહેનત કરવા સંદર્ભે વિદેશમાં ભારતીય રાજદ્વારી સંસ્થાઓની પ્રશંસા કરી હતી. “વ્યવસાય માટે, દેશની પ્રગતિ માટે નવા બજારો અને ઉત્પાદન ઉત્પાદનોની તેમની જરૂરિયાતોને ઓળખવા માટે આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.”
નિષ્કર્ષમાં, પ્રધાનમંત્રીએ દરેક વિભાગને તાજેતરના સમયમાં વિકસિત પોર્ટલ અને પ્લેટફોર્મની સમયાંતરે સમીક્ષા કરવા વિનંતી કરી હતી. “અમે જે લક્ષ્યો સાથે આ સાધનો વિકસાવ્યા છે, તે ક્યાં સુધી પ્રાપ્ત થઈ રહ્યા છે અને જો કોઈ સમસ્યા હોય તો તેના ઉકેલ માટે પ્રયત્નો કરવા જોઈએ.”
