ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે (નવેમ્બર 1, 2022) ઉત્તર પ્રદેશના ગ્રેટર નોઈડા ખાતે 7મા ઈન્ડિયા વોટર વીકનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.
આ પ્રસંગે રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે પાણી વિના જીવનની કલ્પના કરવી અશક્ય છે. ભારતીય સભ્યતામાં પાણી માત્ર જીવનમાં જ નહીં પરંતુ જીવન પછીની સફરમાં પણ મહત્વનું છે. તેથી જ પાણીના તમામ સ્ત્રોતો પવિત્ર માનવામાં આવે છે. પરંતુ હાલની સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો સ્થિતિ ચિંતાજનક જણાય છે. વધતી જતી વસ્તીને કારણે આપણી નદીઓ અને જળાશયોની હાલત બગડી રહી છે, ગામડાના તળાવો સુકાઈ રહ્યા છે અને ઘણી સ્થાનિક નદીઓ લુપ્ત થઈ ગઈ છે. ખેતી અને ઉદ્યોગોમાં પાણીનો વધુ પડતો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. પૃથ્વી પર પર્યાવરણીય સંતુલન ખોરવાઈ રહ્યું છે, હવામાનની પેટર્ન બદલાઈ રહી છે અને કમોસમી અતિશય વરસાદ સામાન્ય બની ગયો છે. આવી સ્થિતિમાં પાણીના વ્યવસ્થાપન અંગે ચર્ચા કરવી એ ખૂબ જ પ્રશંસનીય પગલું છે.
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે પાણીનો મુદ્દો માત્ર ભારત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે પ્રાસંગિક છે. આ મુદ્દો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે પણ જોડાયેલો છે કારણ કે ઉપલબ્ધ તાજા પાણીનો વિશાળ જથ્થો બે કે તેથી વધુ દેશો વચ્ચે ફેલાયેલો છે. તેથી, આ સંયુક્ત જળ સંસાધન એક એવો મુદ્દો છે જેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ જરૂરી છે. ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ, જર્મની, ઈઝરાયેલ અને યુરોપિયન યુનિયન 7મા ઈન્ડિયા વોટર વીકમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે તેની નોંધ લેતા તેમણે આનંદ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ ફોરમ પર વિચારો અને ટેકનોલોજીના આદાનપ્રદાનથી સૌને લાભ થશે.
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે પાણી એ ખેતી માટે પણ મુખ્ય સ્ત્રોત છે. એક અંદાજ મુજબ, આપણા દેશમાં લગભગ 80 ટકા જળ સ્ત્રોતનો ઉપયોગ કૃષિ હેતુ માટે થાય છે. તેથી, પાણીના સંરક્ષણ માટે સિંચાઈમાં પાણીનો યોગ્ય ઉપયોગ અને વ્યવસ્થાપન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ‘પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સિંચાઈ યોજના’ આ ક્ષેત્રમાં એક મોટી પહેલ છે. દેશમાં સિંચાઈ વિસ્તાર વધારવા માટે આ દેશવ્યાપી યોજના લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. જળ સંરક્ષણના ધ્યેયોને અનુરૂપ, આ યોજના “પ્રતિ ડ્રોપ મોર ક્રોપ” સુનિશ્ચિત કરવા માટે ચોકસાઇ-સિંચાઈ અને પાણીની બચત તકનીકોને અપનાવવાની પણ કલ્પના કરે છે.
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે વધતી જતી વસ્તીને પીવાનું શુદ્ધ પાણી પૂરું પાડવું એ આવનારા વર્ષોમાં એક મોટો પડકાર બની રહેશે. પાણીનો મુદ્દો બહુપક્ષીય અને જટિલ છે, જેના માટે તમામ હિતધારકોએ પ્રયત્નો કરવા જોઈએ. આપણે બધા જાણીએ છીએ કે પાણી મર્યાદિત છે અને માત્ર તેનો યોગ્ય ઉપયોગ અને રિસાયક્લિંગ આ સંસાધનને લાંબા સમય સુધી ટકાવી શકે છે. તેથી, આપણે બધાએ આ સંસાધનનો કાળજીપૂર્વક ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. તેમણે લોકોને તેના દુરુપયોગ વિશે જાગૃત રહેવા અને અન્ય લોકોને પાણીના સંરક્ષણ વિશે જાગૃત કરવા વિનંતી કરી. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ 7મા જળ સપ્તાહ દરમિયાન વિચારમંથનનું પરિણામ આ પૃથ્વી અને માનવતાના કલ્યાણ માટે માર્ગ મોકળો કરશે. તેમણે સામાન્ય લોકો, ખેડૂતો, ઉદ્યોગપતિઓ અને ખાસ કરીને બાળકોને જળ સંરક્ષણને તેમના નીતિશાસ્ત્રનો એક ભાગ બનાવવા અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ રીતે જ આપણે આવનારી પેઢીઓને વધુ સારી અને સુરક્ષિત આવતીકાલની ભેટ આપી શકીશું.
