ભારતનાં રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રોપદી મુર્મુએ આજે (12 સપ્ટેમ્બર, 2023) નવી દિલ્હીમાં ખેડૂતોનાં અધિકારો પરનાં પ્રથમ વૈશ્વિક પરિસંવાદનું ઉદઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે બોલતા, રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે વિશ્વનો ખેડૂત સમુદાય તેના અગ્રણી સંરક્ષક છે અને તેઓ પાકની વિવિધતાના સાચા સંરક્ષક છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, ખેડુતોને અસાધારણ શક્તિ અને જવાબદારી આપવામાં આવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આપણે બધાએ ઘણી જાતોની વનસ્પતિઓ અને પ્રજાતિઓનું રક્ષણ કરવા અને પુનર્જીવિત કરવાના ખેડૂતોના પ્રયત્નોની પ્રશંસા કરવી જોઈએ, જેમનું અસ્તિત્વ આપણા બધા માટે નિર્ણાયક છે.
આ પરિસંવાદનું આયોજન ફૂડ એન્ડ એગ્રિકલ્ચર ઓર્ગેનાઇઝેશન (એફએઓ), રોમની ફૂડ એન્ડ એગ્રિકલ્ચર ઓર્ગેનાઇઝેશન (એફએઓ)ની ઇન્ટરનેશનલ ટ્રીટી ઓન પ્લાન્ટ જિનેટિક રિસોર્સિસ ફોર ફૂડ એન્ડ એગ્રિકલ્ચર (ઇન્ટરનેશનલ ટ્રીટી)ના સચિવાલય દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે અને તેનું આયોજન કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા પ્રોટેક્શન ઓફ પ્લાન્ટ વેરાયટીઝ એન્ડ ફાર્મર્સ રાઇટ્સ (પીપીવીએફઆર) ઓથોરિટી, ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ એગ્રિકલ્ચરલ રિસર્ચ (આઇસીએઆર) આઇસીએઆર-ઇન્ડિયન એગ્રિકલ્ચરલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (આઇએઆરઆઇ) અને આઇસીએઆર-નેશનલ બ્યુરો ઓફ પ્લાન્ટ જેનેટિક રિસોર્સિસ (એનપીપીજીઆર) સાથે જોડાણમાં કરવામાં આવ્યું છે.
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારત એક વિશાળ-વૈવિધ્યસભર દેશ છે, જે વિશ્વની માત્ર 2.4 ટકા જમીન વિસ્તાર ધરાવે છે, પરંતુ વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓની તમામ નોંધાયેલી પ્રજાતિઓમાં 7-8 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જૈવવિવિધતાની દ્રષ્ટિએ, ભારત છોડ અને પ્રજાતિઓની વિશાળ શ્રેણીથી સંપન્ન રાષ્ટ્રોમાંના એક તરીકે સ્થાન ધરાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, ભારતની આ સમૃદ્ધ કૃષિ જૈવવિવિધતા વૈશ્વિક સમુદાય માટે ખજાનો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, આપણા ખેડૂતોએ પરિશ્રમ કર્યો છે અને સાહસિક રીતે સંરક્ષિત સ્થાનિક જાતો છોડ, પાલતુ જંગલી છોડ અને પરંપરાગત જાતોનું સંવર્ધન કર્યું છે, જેણે પાક સંવર્ધન કાર્યક્રમો માટે બિલ્ડિંગ બ્લોક્સ પૂરા પાડ્યા છે અને તેનાથી મનુષ્યો અને પ્રાણીઓ માટે ખોરાક અને પોષક સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થઈ છે.
રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે કૃષિ સંશોધન અને તકનીકી વિકાસે ભારતને 1950-51થી ઘણી વખત અનાજ, બાગાયત, મત્સ્યઉદ્યોગ, દૂધ અને ઇંડાના ઉત્પાદનને ગુણાકાર કરવામાં સક્ષમ બનાવ્યું છે, આમ રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય અને પોષણ સુરક્ષા પર દૃશ્યમાન અસર કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, કૃષિ-જૈવવિવિધતા સંરક્ષણકર્તાઓ અને મહેનતુ ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો અને નીતિઘડવૈયાઓના પ્રયાસો તેમજ સરકારી સહાયથી દેશમાં અનેક કૃષિ ક્રાંતિઓને વેગ આપવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે, તકનીકી અને વિજ્ઞાન અસરકારક સંરક્ષક અને વારસાના જ્ઞાનને વધારનાર તરીકે સેવા આપી શકે છે.
